Số liệu thống kê cho thấy trên thị trường TP. HCM mỗi năm tiêu thụ khoảng 300 tỉ đồng văn phòng phẩm. Ðây là nhóm mặt hàng không phức tạp lắm về công nghệ nhưng hàng nội vẫn đang ở thế yếu so với hàng nhập.
Nhà kinh doanh: hàng nội còn quá ít
Tại các nhà sách, cửa hàng kinh doanh văn phòng phẩm khu vực trung tâm thành phố, có thể thấy hàng nội chưa đa dạng hoá mẫu mã. Bút bi, mặt hàng được xem là phát triển tốt của doanh nghiệp Việt Nam trong 3 năm gần đây có trên 20 loại khác nhau, giá từ 800 đến hơn 16.000đ/cây được bày bán không nhiều. Ðếm trong số 32 loại bút bi đang bày trên quầy của một nhà sách đường Nguyễn Thị Minh Khai chỉ có 5 loại là bút nội địa, còn lại là bút Trung Quốc, Nhật, Hàn Quốc, Ðài Loan và một số ít chưng trên tủ kính là bút hàng hiệu của Mỹ, Pháp.
Ở một nhà sách khác, trong số 14 loại hộp viết dùng cho học sinh, chỉ có 2 mẫu may bằng vải và nhựa do các cơ sở tư nhân cung cấp, 12 mẫu hộp bằng kim loại, nhựa cứng còn lại đều là hàng Trung Quốc. Với các loại giá- hộp đựng văn phòng phẩm đặt trên bàn giấy, hàng nội chỉ có khoảng 8 - 10 kiểu làm bằng nhựa poly, gỗ hoặc bằng nhựa thường giá rẻ. Các loại kệ đa năng đều là hàng nhập, có khoảng 20 kiểu (mỗi kiểu có 2- 6 màu).
Bà Ðỗ Thị Phấn, giám đốc công ty Fahasa nói: Trong nỗ lực của mình, chúng tôi ủng hộ hàng nội tối đa nhưng thực tế rất khó kinh doanh khi mẫu thì ít đa dạng, giá luôn mắc hơn. Chẳng hạn với loại tập do Fahasa sản xuất, sử dụng giấy của Nhật, Ðài Loan cho chất lượng tốt, láng mịn, mà giá giấy nhập chỉ khoảng 14,5 triệuđồng/tấn so với giấy nội cùng loại khoảng 15,3 triệu đồng/tấn. Cùng loại bút bi giá 2.000đ/cây, bút của nhãn hiệu hàng Việt Nam thường gặp trường hợp mực ra không đều (ra nhiều hoặc tắc mực), bút Trung Quốc có vỏ bề ngoài bắt mắt với màu sắc tươi tắn, ra mực đều hơn.
Cạnh tranh khốc liệt
Hiện nay, nhu cầu tiêu dùng văn phòng phẩm ước tính tăng khoảng 10 -15%/năm. Trong số hàng trăm nhãn hiệu văn phòng phẩm đang có bán tại Việt Nam, được phân phối chính thức chỉ có một số ít như Bic, Pentel... còn lại chủ yếu là hàng nhập từ nguồn trôi nổi do các công ty thương mại mua từ nhiều nơi khác nhau.
Ðầu tư sản xuất văn phòng phẩm vấp phải sự cạnh tranh khá khốc liệt của hàng nhập. Hàng ngoại nhập nguyên chịu thuế 45%, cộng thêm VAT 10% vẫn đủ sức thu hút người mua. Các mặt hàng nhập linh kiện về lắp ráp chịu thuế 10%, cộng VAT 10% vẫn luôn có giá rẻ hơn hàng nội. Bên cạnh đó là yếu tố mẫu mã mới, đi sát với nhu cầu thời trang rất được các nhân viên ưa thích. Ông Phan Văn Thanh, giám đốc công ty nhựa Sài Gòn, vừa tung ra thị trường loại kệ sách đa năng, cho biết: công nghệ tạo khuôn mẫu cho sản phẩm loại này không khó, nhưng các công ty Việt Nam thiếu nhà kinh doanh thương mại giúp cho việc tiêu thụ sản phẩm. Trong kế hoạch sản xuất của Nhựa Sài Gòn còn một số mẫu kệ đựng hồ sơ lắp ráp theo tầng, kệ đựng nghiên bút trên bàn giấy...với mẫu đẹp và khá lạ, nhưng công ty vẫn chưa dám cho sản xuất hàng loạt. Vì để bù đủ chi phí cho làm khuôn đòi hỏi phải sản xuất số lượng lớn, nhưng thị trường thích nhiều mẫu đa dạng và các nhà bán lẻ không chấp nhận mua số lượng nhiều cho một mẫu hàng đơn điệu.
Các công ty nhựa Duy Tân, nhựa Ðại Ðồng Tiến cũng có những sản phẩm như ống đựng bút, kệ đựng sách tham gia vào thị trường này, nhưng sản phẩm của họ lại được bán chủ yếu ở các chợ, siêu thị mà ít được dùng cho văn phòng công sở do mẫu mã và màu sắc chưa đáp ứng được thị hiếu khách hàng.
Chưa có công nghiệp văn phòng phẩm
Ông Vũ Quốc Ðại, phó tổng giám đốc công ty giấy Vĩnh Tiến, nhận định: “Thực chất, Việt Nam chưa có công nghiệp văn phòng phẩm. Cái mà các doanh nghiệp văn phòng phẩm Việt Nam nhắm đến vẫn là những vật dụng thiết yếu như tập, bút". Hai mặt hàng văn phòng phẩm mạnh nhất của doanh nghiệp Việt Nam là bút bi và giấy tập. Hiện nay, cây bút văn phòng phẩm vẫn là cây bút học trò, quyển sổ dành cho văn phòng phẩm vẫn là giấy tập học trò được chế biến chút ít. Theo ông Ðại, một ngành công nghiệp văn phòng phẩm đúng nghĩa là ngành công nghiệp có khả năng tạo ra chất liệu và mẫu mã mới cho văn phòng phẩm.
Những doanh nghiệp văn phòng phẩm Việt Nam thành công trên thị trường hiện nay chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay, và thường là các doanh nghiệp đầu tư vào những sản phẩm trung, cao cấp. Ông Lê Hồng Long, giám đốc công ty bút bi Bạch Ðằng, nói: "Thị trường văn phòng phẩm giá rẻ cực kỳ hỗn loạn. Hàng Trung Quốc nhập qua, có khi chào hàng giá chỉ 200đ một cây viết, bằng với giá nhập mũi viết của các công ty! Nhiều cơ sở lại nhái hàng Trung Quốc. Cạnh tranh không chỉ bằng mẫu mã, chất lượng mà cả bằng công nợ: hàng mình ký gửi có khi bị người ta quay vốn để mua hàng nhập lậu hoặc dùng để… chơi hụi!".
Trong vô vàn mặt hàng văn phòng phẩm có mặt trên thị trường Việt Nam, các doanh nghiệp văn phòng phẩm thường chỉ dám đầu tư phát triển thị phần bằng những sản phẩm tương tự như sản phẩm thuộc thế mạnh của mình. Ông Trương Hào Vĩnh, chủ cơ sở dụng cụ học sinh Vĩnh Phát, phân tích: “Một cái khuôn để làm ra một sản phẩm bút bi mới có giá hàng chục ngàn đô, phải bán cả triệu sản phẩm mới có thể hoàn vốn, cho nên rất khó cho doanh nghiệp muốn đa dạng hóa sản phẩm, trừ khi họ có hệ thống phân phối cực kỳ lớn như Thiên Long".
Trong thực tế, áp lực cạnh tranh của hàng ngoại nhập ngày càng cao. Ông Long cho biết: "Cứ mỗi tháng hàng Trung Quốc nhập lậu lại có mẫu mới, dân làm nhái hàng Trung Quốc chạy theo bở hơi tai. Ðó là chưa kể hàng Nhật, hàng Hàn Quốc, cứ mỗi đợt hàng về là có mẫu mới".
Nỗ lực bắt đầu từ mẫu mã
Ông Long nhận định: “Gần đây, các doanh nghiệp sản xuất bút bi không có thiết kế riêng đều chết hoặc chuyển nghề”. Bút bi Bạch Ðằng đi theo hướng thiết kế mẫu mã tạo phong cách riêng.
“Cái đẹp thì tùy mắt mỗi người, nhưng nếu không có phong cách riêng thì rất khó bán hàng", ông Long nói. Bạch Ðằng đầu tư khai thác mạnh thị trường cung cấp hàng khuyến mãi cho các công ty. Một số mẫu bút bi của công ty được các công ty quảng cáo chuyên cung cấp hàng khuyến mãi đánh giá là không thua hàng cao cấp nhập ngoại, có khả năng được dùng như một vật phẩm thời trang.
Các công ty lớn trên thị trường hiện nay như Vĩnh Tiến, Thiên Long, Hanson… đều đầu tư mạnh cho bộ phận thiết kế mẫu mã. Vĩnh Tiến ngoài việc nâng cấp bộ phận thiết kế nội bộ còn mở rộng quan hệ với các cá nhân thiết kế ngoài công ty. Công ty giấy tập Lệ Hoa tổ chức hẳn một cuộc thi thiết kế bìa tập. Ông Hàng Lạc An, trưởng phòng tiếp thị công ty Hanson, nói: "Xu hướng hiện nay là - nếu chỉ đơn thuần cải tiến mẫu mã thì không tạo ra được sức hấp dẫn cho sản phẩm, phải đầu tư làm sản phẩm mới 100% mới có khả năng thành công".
Thiên Long đang tích cực thay đổi quan niệm của người tiêu dùng về mình, từ Thiên Long - bút bi sang Thiên Long - bút bi - văn phòng phẩm. Công ty bắt đầu "làm mới" thương hiệu của mình bằng việc đa dạng hóa sản phẩm, trong đó có những sản phẩm cao cấp như bút mực gel, bút mực ống (có sản phẩm giá đến 16.000đ)… Trong số trên 50 mặt hàng của công ty, có đến 30 sản phẩm không thuộc chủng loại bút bi. Vĩnh Tiến cũng đang dùng ưu thế thương hiệu về tập học sinh "cõng" các sản phẩm về giấy phục vụ văn phòng phẩm của mình. Công ty đã đầu tư một nhà máy sản xuất giấy văn phòng trị giá 50 tỉ đồng. Tốc độ đa dạng hóa sản phẩm của Hanson khá cao: năm ngoái, công ty chỉ có khoảng 50 mặt hàng, nhưng năm nay đã hơn 70, trong đó có nhiều sản phẩm mới hoàn toàn
Bài đăng
0 nhận xét:
Đăng nhận xét