Văn phòng phẩm không phải là thị trường nhỏ
* Thưa ông Cô Gia Thọ, với tư cách là người hoạt động trong nghề đã hơn 30 năm, ông đánh giá như thế nào về thị trường
văn phòng phẩm tại Việt Nam?
- Theo khảo sát của Thiên Long, trong ba năm: 2007, 2008 và 2009, thị trường
văn phòng phẩm Việt Nam vẫn phát triển mạnh, mặc dù Việt Nam gặp nhiều khó khăn vào cuối 2007 và trọn năm 2008, cũng như chịu tác động khá lớn từ đợt suy thoái kinh tế toàn cầu trong suốt năm 2009. Thực tế cho thấy, Thiên Long vẫn tăng trưởng tốt cả về doanh thu lẫn lợi nhuận trong các năm, với tỷ lệ tương ứng doanh thu/lợi nhuận sau thuế là 412/37, 484/47, 618/58. Tỷ lệ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận bình quân trong giai đoạn 2007-2008 và 2008-2009 cũng đã đạt 27,23% và 19,69%. Ngoài ra, bên cạnh những sản phẩm được các công ty Việt Nam sản xuất, trong những năm qua, trên thị trường đã xuất hiện nhiều sản phẩm
văn phòng phẩm đến từ Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ, cùng với những sản phẩm có tiếng khác của Nhật, Đức... Điều này chứng tỏ thị trường VPP tại Việt Nam đã và đang phát triển rất tốt.
* Theo ông thì so với trước đây, nhu cầu, thói quen sử dụng
văn phòng phẩm của người Việt Nam đã có những thay đổi gì và điều này có ảnh hưởng đến việc phát triển của Thiên Long? Thiên Long đã làm gì để bắt kịp xu hướng đó?
- Theo nghiên cứu của Công ty Nghiên cứu thị trường FTA, có thể liệt kê ra bốn nhân tố chính liên quan đến những thay đổi đáng kể về nhu cầu, thói quen sử dụng
văn phòng phẩm của người Việt Nam như sau: Một là, mức độ gắn bó của người tiêu dùng với
văn phòng phẩm tăng dần theo thời gian sử dụng, nhưng cảm giác thích thú khi sử dụng
văn phòng phẩm thì giảm dần; hai là, hầu hết người tiêu dùng nhận thấy
văn phòng phẩm vẫn cần thiết trong tương lai và mong đợi sẽ có nhiều cải tiến để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của họ; ba là, người tiêu dùng có xu hướng tìm kiếm các nhãn hiệu mới nên mức độ trung thành của họ đối với nhãn hiệu thường khá thấp; bốn là, về cơ bản, người tiêu dùng khá hài lòng với các sản phẩm hiện tại, song họ vẫn mong muốn một nhãn hiệu
văn phòng phẩm lý tưởng để thỏa mãn các nhu cầu chưa được đáp ứng của mình. Nói cách khác, khi xã hội phát triển, đời sống ngày càng được nâng cao thì nhận thức trong người tiêu dùng cũng dần biến đổi theo. Họ luôn đòi hỏi sản phẩm phải đa dạng, nhiều mẫu mã mới, có chất lượng tốt, nhưng giá cả phải chấp nhận được; dịch vụ giao nhận, đổi trả hàng phải linh hoạt... Nhận ra được điều này từ khá lâu, Thiên Long xác định việc đáp ứng nhu cầu tiêu dùng đa dạng của khách hàng là một nhiệm vụ phải được thực hiện thường xuyên. Và để đáp ứng được yêu cầu này, Thiên Long đã và đang đầu tư rất mạnh vào nghiên cứu và phát triển, thông qua việc tham gia hội chợ quốc tế
văn phòng phẩm để nắm bắt những tiến bộ mới của ngành, mời các chuyên gia quốc tế có tên tuổi làm tư vấn, hợp đồng với các kỹ thuật viên giỏi, tay nghề cao từ những quốc gia đã phát triển trước Việt Nam, mua các dây chuyền công nghệ tiên tiến... Kết quả là sản phẩm của Thiên Long luôn có mẫu mã mới, chất lượng tốt với nhiều tiện ích. Thiên Long luôn tìm kiếm nguồn nguyên vật liệu vừa có chất lượng tốt (đầu bút, mực, nhựa, màu...) vừa có giá tốt cho người tiêu dùng, doanh nghiệp cũng có được tỷ lệ lãi nhất định. Đương nhiên, kinh tế Việt Nam và thế giới, đặc biệt trong hai năm 2008 và 2009 có tác động nhiều đến nhu cầu tiêu dùng của thị trường cũng như khả năng đáp ứng các nhu cầu từ phía Thiên Long. Trong giai đoạn người dân Việt Nam thắt lưng buộc bụng thì Thiên Long không nhất thiết phải đầu tư nhiều vào công nghệ để có những sản phẩm mới lạ, cao cấp và đắt tiền. Ngược lại, Thiên Long đã ưu tiên tìm kiếm nguồn nguyên liệu đầu vào tốt với giá mua chấp nhận được, qua đó cung cấp đến tay người dùng những sản phẩm giá rẻ mà vẫn có chất lượng cao. Vào năm 2009, khi nhu cầu tăng cao trở lại, việc đầu tư để có sản phẩm mới với những tính năng mới đã được Thiên Long đón đầu chuẩn bị trước.
Song song với những chuẩn bị cho việc đầu tư sản xuất là chiến lược bán hàng áp dụng vào từng thời điểm đối với cả thị trường nội địa lẫn nước ngoài. Sự thành công của Thiên Long trong hai năm 2008 và 2009 chủ yếu là nhờ vào sự trung thành của thị trường nội địa và sự phát triển ngoạn mục của thị trường xuất khẩu. Yếu tố cạnh tranh, đặc biệt trong thị trường xuất khẩu được nhìn thấy rõ nhất trong năm 2009, khi mà hầu hết các nước trên thế giới đều bị tình hình suy thoái kinh tế gây ảnh hưởng. Tuy nhiên, trong năm 2009, Thiên Long đã thành công khi nhắm đến thị trường châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á, là những quốc gia ít bị ảnh hưởng bởi suy thoái kinh tế toàn cầu cũng như tình hình cạnh tranh không quá gay gắt như những thị trường Bắc
Mỹ hoặc châu Âu.
* Nếu chọn một mốc đánh dấu sự thay đổi quan trọng nhất đối với Thiên Long, theo ông đó là sự kiện nào?
- Đó là thời điểm chuyển thành công ty cổ phần trong tháng 3/2005, từ đó tạo tiền đề cho các bước phát triển sau này như trở thành công ty đại chúng, và sắp tới là công ty niêm yết. Tuy nhiên, thực tế là quá trình tái cấu trúc tại
văn phòng phẩm Thiên Long luôn diễn ra trong các giai đoạn chuyển đổi hình thức công ty. Mục tiêu cuối cùng là phải luôn phát triển, do đó, việc tái cấu trúc cần được thực hiện kịp thời.
* Thường khi nghe đến các sản phẩm nhỏ như
văn phòng phẩm người tiêu dùng chỉ liên tưởng đến một doanh nghiệp với quy mô cũng nhỏ tương tự. Vậy thưa TS. Võ Văn Thành Nghĩa, trên tư cách là Tổng Giám đốc Điều hành, ông có thể nói gì về sự khác biệt mà Thiên Long có thể tạo ra khi phát triển thành một tập đoàn?
- Đúng là khi nghĩ đến
văn phòng phẩm người ta thường nghĩ đến một cửa hàng trên đường Lê Lợi, quận 1, hay nghĩ đến khu chợ
văn phòng phẩm Phùng Hưng với những sạp nhỏ ở quận 5 (thành phố Hồ Chí Minh). Rõ ràng nhiều người đang nghĩ rằng,
văn phòng phẩm là một lĩnh vực kinh doanh nhỏ, và các công ty hoạt động trong lĩnh vực này cũng nhỏ theo. Đó chính là sự ngộ nhận. Sự thực
văn phòng phẩm là một lĩnh vực rất rộng, nếu không thì tại sao Trung Quốc lại có thể trở thành một “đại công xưởng” cung cấp các mặt hàng văn phòng phẩm cho nhiều thị trường trên thế giới, cụ thể như Mỹ và châu Âu. Hơn nữa, nếu chỉ nói đến một cây bút bi bình thường, người dùng có thể liên tưởng đến một doanh nghiệp nhỏ, nhưng nếu là một cây bút Pilot, Parker thì đó là những thương hiệu nổi tiếng thế giới, đại diện cho những tập đoàn
văn phòng phẩm khổng lồ, với doanh thu hằng năm lên đến hàng tỷ đô la Mỹ.
Với Thiên Long, chúng tôi cũng chọn một định hướng như vậy, đó là sự khẳng định vị trí trong lĩnh vực bút viết, và phát triển thành một tập đoàn
văn phòng phẩm. Nhìn ra thế giới, rồi nhìn lại bản thân mình, chúng tôi sẽ tự đặt ra câu hỏi, tại sao mình không dám làm, người Việt cũng cần có một thương hiệu bút Việt. Và tại sao không nghĩ đến lúc người Thái, người Nhật, người Mỹ sẽ sử dụng văn phòng phẩm của Thiên Long? Đã gia nhập vào WTO, cơ hội sẽ mở ra ngang bằng cho tất cả mọi doanh nghiệp theo xu hướng toàn cầu hóa. Nếu như người tiêu dùng biết tổng số vốn mà Thiên Long đầu tư cho nhà máy tại Long Thành (tỉnh Đồng Nai) và thành phố Hố Chí Minh thì chắc chắn bạn sẽ không cho rằng
văn phòng phẩm là một lĩnh vực nhỏ.
* Nhà đầu tư chứng khoán thường có xu hướng đánh giá khả năng sinh lợi dài hạn của cổ phiếu sau khi lên sàn. Vậy thưa ông Nghĩa, Thiên Long sẽ có hướng phát triển như thế nào trong tương lai?
- Về cơ bản, chiến lược phát triển trước và sau niêm yết không khác nhau nhiều, vấn đề còn lại là làm sao để phù hợp với tầm vóc của một doanh nghiệp đã niêm yết, đem lại sự tin tưởng của đối tác. Giai đọan 5 năm sau niêm yết của Thiên Long sẽ tập trung vào bốn mục tiêu chính:
1. Trở thành tập đoàn
văn phòng phẩm số 1 tại Việt Nam và hàng đầu tại Đông Nam Á.
2. Chuyên môn hóa và tự động hóa sản xuất.
3. Phát triển kênh thương mại nội địa và kinh doanh quốc tế.
4. Trở thành một trong những công ty có môi trường làm việc tốt nhất cho người lao động, đem lại lợi ích cao nhất cho khách hàng, lợi nhuận cao nhất cho tập đoàn và cổ đông.
Có thể nói rằng bốn mục tiêu trên đều có sự liên kết lẫn nhau, nên mục tiêu nào cũng quan trọng và cần thiết. Tuy nhiên, nếu phải ưu tiên thì việc phát triển các kênh thương mại cần được chú trọng đặc biệt, vì đây sẽ là cánh cửa mở cho những mục tiêu còn lại. Ngoài ra, vai trò của mục tiêu này có giá trị rất thực tế vì, thứ nhất, góp phần tăng doanh thu và lợi nhuận cho doanh nghiệp; thứ hai, tạo công ăn việc làm cho người lao động; thứ ba, mở rộng thị trường tiêu thụ đáp ứng năng lực sản xuất được nâng cao từ việc đầu tư vào công nghệ và máy móc, thiết bi tự động; thứ tư, góp phần củng cố vị trí thương hiệu Thiên Long trong nước và xây dựng phát triển thương hiệu Thiên Long - thương hiệu
văn phòng phẩm của Việt Nam ở nước ngoài. Thiên Long sẽ tập trung phát triển cả ba kênh phân phối nội địa: truyền thống (general trade - cửa hàng bán lẻ), hiện đại (modern trade - siêu thị) và bán trực tiếp cho các khối ban ngành (B2B). Còn trong lĩnh vực xuất khẩu, Thiên Long kỳ vọng là sẽ có được chỗ đứng nhất định tại ASEAN và Trung Quốc từ năm 2012 và tại Mỹ là khoảng năm 2014. Thiên Long hy vọng sẽ thông qua hệ thống phân phối chặt chẽ để đưa sản phẩm tốt giá tốt, đến tận tay người tiêu dùng, với phương châm là cạnh tranh ngay từ đầu mối phân phối. Đây có thể xem là lợi thế lớn nhất của
văn phòng phẩm Thiên Long trên thị trường trong nước, và cũng sẽ là nền tảng để vươn ra cạnh tranh ở thị trường nước ngoài.
Bài đăng
